De drie schatten in Chinese Medicijnleer

Wat is TCM?

Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG) ofwel Medicijnleer (TCM) behoort tot een van de oudste medische tradities ter wereld. Het wordt door de Verenigde Naties en de World Health Organisation erkend als belangrijk voor de ontwikkeling van een universele geneeswijze. Ook wordt haar waarde erkend als een complete geneeswijze welke gepaard gaan met lage kosten en hoge effectiviteit.

TCM is een complete geneeskundige theorie, waarin concepten, beelden en correspondenties gebruikt worden om de werking van het menselijk lichaam te beschrijven. Een gezond persoon heeft het vermogen op de omgeving te reageren zodat evenwicht en integriteit behouden blijven. Ziekte is het onvermogen om aan te passen, een verstoring van het evenwicht of een beschadiging aan het lichaam. Genezing is het duurzame herstel van dit vermogen. De theorie van TCM is tegelijkertijd wonderlijk eenvoudig en immens complex.

In deze korte blog een uitleg:

Chinese geneeskunde: yin en yang
Yin en yang zijn twee onderdelen van een concept, een filosofie. De filosofie vormt de basis van de Chinese geneeskunde. Yin en yang zijn twee elkaar aanvullende en tegengestelde principes, begrippen waarmee alles in het universum te beschrijven is. Met yin en yang kunnen aspecten van processen beschreven worden, zoals ze tot elkaar in relatie staan. Yang en yin zijn afhankelijk van elkaar, gaan in elkaar over, onderscheiden aspecten en balanceren de krachten van het proces.

De 5 vitale substanties zijn:

  1. Qi,
  2. Essentie (jing),
  3. Bloed (xue),
  4. Vloeistoffen (jin ye),
  5. Geest (shen),

1. Qi vormt de basis van TCM, de basis van gezondheid en het denken over je gezondheid.

2. Essentie is de vertaling van jing, vanwege de puurheid, de geëxtraheerde of geraffineerde eigenschappen verkregen uit een verfijningsproces.

Hoewel qi als één van de 5 vitale substanties wordt gezien, zijn er meer dan 30 vormen van qi benoemd binnen de geneeskunde, elk met eigen specifieke eigenschappen. Qi als vitale substantie in ons lichaam is het functioneren en heeft de volgende 5 basisfuncties:

  1. Transformatie, de omzetting van voeding en drank naar bruikbare substanties door middel van raffinage,
  2. Transportatie, het bewegen van substanties naar verschillende delen in ons lichaam,
  3. Bescherming, qi beschermt het lichaam,
  4. Verwarming, qi verwarmt het lichaam,
  5. Behouden, qi zorgt ervoor dat onderdelen van het lichaam tegen de zwaartekracht in omhoog gehouden en bij elkaar gehouden worden.

3. Bloed (xue) is een concept dat ruimer is dan onze voorstelling van de rode vloeistof die door onze anderen stroomt en het hart doet kloppen. Bloed is een meer substantiële vorm van qi en heeft de volgende functies:

  1. Circuleert door het lichaam,
  2. Verzorgt en voedt het lichaam,
  3. Bevochtigt het lichaam,
  4. Vormt de (materiële) basis van de geest.

De belangrijkste functie is de verzorgende functie van bloed. Het vult de functies van qi aan en stroomt met qi door het gehele lichaam: alle delen van het lichaam zijn afhankelijk van bloed voor verzorging.

4. De vloeistoffen (jin ye) vormen al het vocht in het lichaam envoorkomt uitdrogen. Vocht stroomt door het lichaam en vocht wordt uitgescheiden, zoals zweet, speeksel, maagsappen, urine, tranen, mucus, oorsmeer, et cetera. In TCM worden er 2 termen gebruikt: vloeistoffen (jin) en humor (ye). De jin vloeistoffen zijn de lichtere, dunnere, minder visceuze vloeistoffen en het humorale (ye) lichaamsvocht is het zwaardere, dikkere en meer visceuze vocht.

De belangrijkste functies van de vloeistoffen zijn:

  1. Het bevochtigen van de organen, zintuigen, spieren, huid en haar,
  2. Het smeren van gewrichten,
  3. Het verzorgen van de hersenen, merg en botten (buitengewone fu).

5. De geest is een slechte vertaling van shen. Letterlijk zou het “dat wat uit de hemel valt en door het lichaam gaat” betekenen. Shen wordt ook vertaald met bewustzijn, bezieling of mentale activiteiten als herinneren, denken en emoties ervaren. De geest is eigenlijk de kwaliteit en beweging van qi en bloed in het Hart orgaan, het totaal van mentale activiteiten van de vitale organen (zang).

De drie schatten

De 3 schatten (san bao) vormen een concept, dat abstract en spiritueel het mens-zijn beschrijft. De 3 schatten vormen de constitutie, de fysische en psychologische basis van een persoon. De theorie van de 3 schatten is abstracter in tegenstelling tot de relatief concrete en klinische 5 basissubstanties.

De 3 schatten zijn essentie (jing), qi en geest (shen). De essentie is de bron, qi de mogelijkheid (functie) tot beweging en manifestatie, en de geest is het bewustzijn, de levenskracht.

Uit de onderlinge interactie van essentie en qi ontstaat de geest. Omdat de essentie is geworteld in het voor-hemelse, is de geest ook mede bepaald door het voor-hemelse (de ouders). De na-hemelse qi gaat na de geboorte de geest mede vormen via de na-hemelse essentie, verworven uit voeding. De gelijke oorsprong van de geest en de essentie laat zien dat TCM geen onderscheid maakt tussen lichaam en geest. Wanneer de essentie sterk en overvloedig is, is er een heldere en scherpe geest. Wanneer de geest goed werkt, kan de essentie gekoesterd en verzorgd worden.

Link naar Youtube voor film van Ron Teeguarden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s